Damga tarihi : 1908 Angola
From Angola to the Netherlands: A Postcard on Colonial-Era Photographic Trade (1908)
Bu kartpostal, 21 Mart 1908 tarihinde Angola’nın Ambriz kentinden gönderilmiş olup, Portekiz sömürge yönetimi altındaki Afrika ile Avrupa arasındaki posta ve ticaret ağlarını belgeleyen son derece dikkat çekici bir örnektir. Kart, üzerinde yer alan “Província de Angola” ibaresiyle, Portekiz’in Angola’yı yalnızca bir koloni olarak değil, idari açıdan bir “denizaşırı eyalet” şeklinde konumlandırdığını açık biçimde yansıtmaktadır. Bu yönüyle kart, yalnızca bireysel bir yazışma değil, aynı zamanda sömürge idaresinin bürokratik ve posta düzenine dair somut bir belgedir.
Kart üzerindeki damga ve el yazısı notlardan anlaşıldığı üzere gönderi, önce Lizbon’a, oradan Cape Verde Adaları üzerinden Avrupa posta ağına dâhil olmuş, nihayetinde Hollanda’nın Arnhem kentine 27 Nisan 1908 tarihindeulaşmıştır. Kartın arka yüzünde yer alan “ULTRAMAR 27 MAR 08” damgası Portekiz sömürgelerine ait resmi posta işareti olup, Arnhem varış damgası ile birlikte bu uzun ve çok aşamalı posta rotasını doğrulamaktadır. Ayrıca el yazısıyla eklenmiş “via Lisboa pela Cabo Verde” notu, gönderinin izlediği deniz yolunu açıkça teyit eder.
Kartın alıcısı, dönemin Hollanda’sında faaliyet gösteren ve fotoğraf ile sanat malzemeleri ticareti yapan “Nederlandssche Handel in Kunst en Foto-Artikelen” adlı firmadır. Bu ticari unvan, aynı zamanda Couvée & Meijlink firmasıyla ilişkilidir. Şirketin Arnhem’de Vijzelstraat 4, Amsterdam’da ise Spui 8 adreslerinde mağazalar işlettiği bilinmektedir. Ortaklardan biri olan Gerhardus Sicco Meijlink (1875–1921), dönemin kaynaklarında “Arnhem’da fotoğrafçılık ve fotoğraf malzemeleri ticareti yapan” bir girişimci olarak kayıtlıdır. Kart üzerinde adı geçen G. J. Meijlink’in de büyük olasılıkla aynı aileye mensup olduğu ve firmanın ticari temsilcilerinden biri olarak faaliyet gösterdiği değerlendirilmektedir. Bu bağlamda Meijlink adıyla anılan şirket, erken 20. yüzyıl Hollanda fotoğraf piyasasının önemli aktörlerinden biri olarak öne çıkmaktadır.
Kartın göndericisi olarak imza atan W. / A. Filippe Abdon (soyadın yazımı kart üzerinde tam net değildir) hakkında ise doğrudan biyografik kaynaklara ulaşılamamıştır. Bununla birlikte, yazışmanın içeriği ve gönderim noktası dikkate alındığında, kendisinin Angola’da faaliyet gösteren bir tüccar, acenta veya ithalatçı olması kuvvetle muhtemeldir. Nitekim bu dönemde Hollanda gibi sanayi ve ticaret açısından gelişmiş ülkelerden Angola’ya fotoğraf kâğıdı, kimyasal maddeler, kırtasiye ve optik malzemeler gönderildiği bilinmektedir. Kart, bu tür bir ticari ilişkinin küçük ama net bir kanıtını sunmaktadır.
Kartın arka yüzünde yer alan el yazısı metin Hollandaca kaleme alınmıştır ve içeriği tamamen ticari niteliktedir. Gönderici, Hollanda’daki muhatabına numune gönderiminden ve talep edilen ürünlerin mümkün olan en kısa sürede sevk edilmesinden söz etmektedir. Metnin Türkçe karşılığı özetle şu şekildedir:
“Sayın Bay,
Bugünkü posta ile size küçük numune kartları göndermek istiyorum. Rica ederim bunları her hâlükârda teslim alınız ve gecikmeyiniz. Bahsettiğim mallar elinizde mevcut ise, lütfen mektubuma cevap veriniz ve bu ürünleri gönderiniz.
Saygılarımla.”
Bu kısa fakat net yazışma, sömürge dönemi Angola’sında fotoğrafçılık alanında kullanılan malzemelerin büyük ölçüde Avrupa merkezli tedarik zincirlerine bağlı olduğunu göstermektedir. Profesyonel fotoğrafçılar, misyonerler, tüccarlar ve kolonyal idare mensupları tarafından kullanılan fotoğraf ekipmanları, çoğunlukla Avrupa’daki distribütörler aracılığıyla temin edilmekteydi ve bu süreç düzenli yazışmalarla yürütülmekteydi.
Filatelik açıdan bakıldığında kart, Angola’ya ait bastırılmış resmi posta kartı, ek pul uygulaması ve net tarih damgalarıyla koloni dönemi posta tarihi açısından güçlü bir örnek teşkil etmektedir. Hem posta rotası hem de ticari bağlamı sayesinde kart, yalnızca filateli koleksiyonları için değil; aynı zamanda fotoğraf tarihi, sömürge ekonomisi ve küresel ticaret ağları ile ilgilenen araştırmacılar için de önemli bir belge niteliği taşımaktadır.
Sonuç olarak bu kartpostal, küçük boyutuna rağmen, erken 20. yüzyılın sömürge idaresi, uluslararası ticaret ve fotoğraf endüstrisinin kesiştiği noktayı belgeleyen, çok katmanlı ve yüksek tarihsel değere sahip bir arşiv materyalidir.
Date of use : 1908 Angola
From Angola to the Netherlands: A Postcard on Colonial-Era Photographic Trade (1908)
This postcard was sent on 21 March 1908 from Ambriz, Angola, and represents a particularly interesting example documenting postal circulation between Africa and Europe under Portuguese colonial rule. The official postcard form bearing the designation “Província de Angola” clearly reflects Portugal’s administrative perception of Angola not merely as a colony, but as an overseas province. In this respect, the card constitutes not only a personal message but also a tangible document of colonial bureaucratic and postal practices.
Postal markings and handwritten notes indicate that the item first entered the European postal system via Lisbon, then continued its journey through the Cape Verde Islands, ultimately reaching Arnhem, Netherlands, on 27 April 1908. The “ULTRAMAR 27 MAR 08” postmark on the reverse is a recognized Portuguese colonial postal marking and, together with the Arnhem arrival stamp, confirms this multi-stage maritime route. The handwritten instruction “via Lisboa pela Cabo Verde” further corroborates the path taken.
The recipient of the postcard was “Nederlandssche Handel in Kunst en Foto-Artikelen”, a Dutch firm active in the trade of photographic and art supplies. This commercial name is closely associated with the firm Couvée & Meijlink, which operated retail locations in Arnhem (Vijzelstraat 4) and Amsterdam (Spui 8). One of the firm’s partners, Gerhardus Sicco Meijlink (1875–1921), is documented in contemporary records as being engaged in photography and photographic supplies trade in Arnhem. The individual named G. J. Meijlink on the card was most likely a family member and representative of the firm. Under the Meijlink name, the company is recognized as one of the notable Dutch photographic supply businesses of the early twentieth century.
The sender, who signed as W. / A. Filippe Abdon (the surname spelling is not entirely clear on the card), does not appear in identifiable archival or commercial records. However, based on the context and origin of the correspondence, it is highly probable that he was a merchant or commercial agent active in Angola. During this period, photographic paper, chemicals, stationery, and optical equipment were regularly exported from industrialized European countries such as the Netherlands to Angola.
The handwritten message on the reverse is written in Dutch and is entirely commercial in nature. The sender refers to the dispatch of small sample cards and requests a prompt response and shipment of the requested goods if available. This brief but explicit exchange demonstrates a functioning trade relationship conducted through correspondence.
Such communication reflects the broader reality of colonial Angola, where photographic equipment used by professional photographers, missionaries, traders, and colonial officials was largely imported through European distributors. These supply chains relied on systematic written correspondence and well-established maritime postal routes.
From a philatelic perspective, the postcard is significant due to its official Angolan postal stationery, additional postage, and clearly legible date markings. Beyond philately, it offers valuable insight into colonial administration, international trade networks, and the early global structure of the photographic industry.
In conclusion, despite its modest size, this postcard represents a multi-layered historical artifact situated at the intersection of colonial governance, global commerce, and photographic history, making it a highly valuable archival document.
This item is documented as part of the Photography in Postal History research project.
No comments:
Post a Comment